In de zomer van 2011 luidden de Samenwerkende Hulporganisaties de noodklok vanwege ernstige voedseltekorten in de Hoorn van Afrika, veroorzaakt door aanhoudende droogte, conflicten en stijgende voedselprijzen. Met de Giro555-actie ‘Honger in de Hoorn van Afrika!’ zamelden de Samenwerkende Hulporganisaties 25 miljoen euro in voor hulp aan de slachtoffers.

Deze actieopbrengst is door de negen deelnemende hulporganisaties inmiddels besteed, onder meer aan voedselhulp en aan water- en sanitaire voorzieningen. De organisaties boden de meeste hulp in Midden- en Zuid-Somalië, regio’s die het zwaarst getroffen werden. “De hulpverlening was door alle conflicten in de regio niet eenvoudig. Toch is het gelukt om -vaak via lokale partnerorganisaties- noden te blijven lenigen, ook in gebieden die erg lastig te bereiken waren”, zegt actievoorzitter Marinus Verweij in de eindrapportage.

In de eindrapportage staat gedetailleerd beschreven welke hulp met de actieopbrengst is geboden in Kenia, Ethiopië en Somalië. Ook is te lezen welke belemmeringen en uitdaging de deelnemende hulporganisaties daarbij ondervonden.

De hulpverlening was niet eenvoudig: de politieke situatie en conflicten in delen van Somalië en de onveiligheid rond vluchtelingenkampen in Kenia zorgden voor tegenslagen en vertragingen. Desondanks hebben de SHO-deelnemers veel effectiever hulp kunnen bieden aan de meest kwetsbare mensen. Ook nu de actieopbrengst is besteed, blijven de SHO-deelnemers actief in de Hoorn van Afrika. Want hoewel de vooruitzichten voorzichtig positief zijn sinds er regens zijn gevallen, hebben nog altijd miljoenen mensen onvoldoende voedsel ter beschikking.

Uitgelicht: 3 successen

Niet langer die lange weg afleggen naar één van de weinige nog niet drooggevallen waterbronnen, maar water vlakbij! World Vision legde in Ethiopië drinkwatervoorzieningen aan, waar vooral vrouwen, kinderen en ouderen van profiteren. Vrouwen hoeven niet langer ver te lopen. Kinderen worden minder snel ziek nu ze schoon water drinken en kunnen vaker naar school. Ouderen halen zelf water en zijn niet langer afhankelijk van familie of buren. Lees meer op pag. 15 van de eindrapportage.

Ismail is drie jaar oud als zijn ouders de droogte en het geweld in Zuid-Somalië ontvluchten. Als zijn ouders met hem in de hoofdstad Mogadishu aankomen, is Ismails lijf helemaal opgezet en begint zijn huid los te laten, tekenen van zeer ernstige ondervoeding. Dankzij Unicef krijgt hij de juiste behandeling en voeding. “Ismail is nu weer springlevend”, aldus zijn vader. Lees meer op pag. 24 van de eindrapportage.

Save the Children zorgde in Ethiopië onder meer voor speciale voeding voor ondervoede kinderen en zwangere vrouwen, en voor toegang tot basisgezondheidszorg. Moeders kregen training over het voorkomen van ondervoeding in tijden van droogte. De 1-jarige Abdi-Fata raakte ondervoed toen door de droogte veel vee van zijn ouders stierf. Er was geen inkomen meer. Dankzij speciale voeding en de training die zijn moeder kreeg is hij weer aangesterkt. Lees meer op pag. 42 van de eindrapportage.

Uitgelicht: 3 verhalen uit het veld

Tijdens de droogte wordt al het vee van meneer Ali uit Kenia gestolen! Zijn dorpsgenoten zien zijn wanhoop en vragen Cordaid Mensen in Nood te helpen. “Ik kreeg 25 geiten van Cordaid en 5 van mijn dorpsgenoten. Nu heb ik mijn bron van inkomsten en mijn eigenwaarde terug.” Lees meer op pag. 32 van de eindrapportage.

Foto: Diederik Veerman, Museon

De 24-jarige Somalische Gadiudey vluchtte naar de hoofdstad Mogadishu en woont daar in een kamp. Als haar dochtertje van nog geen jaar ziek wordt, is ze heel blij met de kliniek van Stichting Vluchteling in het kamp. “De kliniek is vlakbij en de zorg is gratis. Vroeger, als mijn kind ziek was, moest ik thuis blijven en afwachten. Een behandeling kon ik niet betalen. Nu is mijn dochtertje geholpen.” Lees meer op pag. 34 van de eindrapportage.

Mohamed is acht maanden oud en woont met zijn oma in een kamp in Mogadishu. Niemand weet waar zijn ouders zijn. Als Mohamed ondervoed raakt, durft zijn oma niet naar de kliniek, bang dat ze de rekening niet kan betalen. Pas wanneer ze ontdekt dat de medische noodhulp die Oxfam Novib er biedt gratis is, neemt ze Mohamed mee. Gelukkig maar, inmiddels is Mohamed weer helemaal aangesterkt. Lees meer op pag. 11 van de eindrapportage.

Uitgelicht: 3 dilemma’s

Veel mensen in acute nood en te weinig middelen om te helpen, wat doe je dan? Tear en de lokale partnerorganisaties waarmee Tear in Ethiopië werkt, selecteerden samen met de slachtoffers zelf, wie hulp het hardst nodig had. Om boven aan de lijst te komen van kwetsbare groepen, deden sommige mensen of ze bijvoorbeeld een lichte handicap hadden. Dit zette hulpverleners voor lastige keuzes en beslissingen. Lees meer op pag. 13 van de eindrapportage.

ICCO & Kerk in Actie streefde de internationale richtlijn na om per persoon 15 liter water beschikbaar te stellen als drinkwater, om te wassen en voor persoonlijke hygiëne. In Zuid-Ethiopië kon ICCO & Kerk in Actie echter niet meer dan 4 liter water per persoon uitdelen, omdat meer water eenvoudigweg niet beschikbaar was. Lees meer op pag. 14 van de eindrapportage.

Het Internationale Comité van het Rode Kruis, partner van het Nederlandse Rode Kruis, behoorde lang tot de weinige organisaties die toestemming en voldoende logistieke capaciteit hadden om substantiële noodhulp te kunnen verlenen in de door Al Shabaab gecontroleerde gebieden in Somalië. In januari 2012 legde Al Shabaab ook het Internationale Comité van het Rode Kruis restricties op. Via de Somalische Rode Halve Maan kon het Rode Kruis toch noodhulp en medische zorg blijven bieden. Ook konden sommige voedseltransporten worden omgeleid. De coördinatie van deze activiteiten vond plaats vanuit Kenia. Lees meer op pag. 26 van de eindrapportage.

Meer informatie over de hulp die is geboden vindt u op de website van de volgende SHO-deelnemers:

Cordaid Mensen in Nood

Oxfam Novib

Save the Children

Stichting Vluchteling

Tear

Door de enorme toestroom van mensen naar de vluchtelingenkampen in Dadaab in de zomer van 2011 is Dadaab uitgegroeid tot de grootste ‘stad’ van Kenia. Er is een nieuw kamp bij gebouwd en met verdere uitbreiding van de kampen wordt rekening gehouden. De mensen die hier verblijven zijn nog elke dag afhankelijk van hulp, zoals voedsel, schoon water, gezondheidszorg en onderwijs.

Lennart Hernander werkt sinds de start van de internationale hulp in Dadaab voor een partnerorganisatie van SHO-deelnemer Kerk in Actie, de Lutherse Wereldfederatie (LWF). Hij beschrijft met enige regelmaat in blogs het leven van verschillende mensen in de kampen, zoals over de vrouwen in Dadaab.

Idamo is een zeventigjarige weduwe die in het afgelopen jaar van Somalië naar Dadaab vluchtte. Doordat ze in het vluchtelingenkamp verblijft, hoeft ze zich geen zorgen meer te maken over de beschikbaar van voedsel en het vinden van een plek om veilig te overnachten. Maar ze hoopt wel dat ze haar kinderen nog eens zal zien. Niemand weet of ze nog leven, sinds ze in Somalië zijn achtergebleven.

Een vrouw met twee baby’s die op het eerste gezicht van haar zijn, blijkt te zorgen voor de baby’s van haar zus die tien dagen geleden tijdens de bevalling is overleden. Zij en haar zus waren tijdens de bevalling onderweg naar Dadaab. Op het moment dat de vrouw in Dadaab aankwam, is ze meteen naar een polikliniek gebracht, om de kinderen nog een overlevingskans te bieden.

Lees hier meer verhalen vanuit Dadaab van Lennart Hernander.

Met een deel van het geld dat tijdens de SHO actie voor de Hoorn van Afrika is binnengekomen op giro 555 levert SHO-deelnemer Cordaid Mensen in Nood onder andere noodhulp aan de rondtrekkende veehouders en kleine boeren in het noorden van Kenia.

Daarnaast ondersteunt Cordaid Mensen in Nood bij het nemen van voorzorgsmaatregelen, zoals de aanleg van watervoorraden, om ervoor te zorgen dat mensen zich kunnen voorbereiden op nieuwe periodes van droogte en niet afhankelijk worden van noodhulp. Tijdens de noodsituatie in de zomer van 2011 blijken bewoners die zijn voorbereid op langdurige droogte, het zo’n drie maanden langer vol te houden zonder extra hulp van buitenaf.

Bekijk hier een video-verslag van de hulpverlening van Cordaid Mensen in Nood in de Hoorn van Afrika

Op 11 juli 2011 openden de Samenwerkende Hulporganisaties Giro 555 voor hulp aan de slachtoffers van de voedselcrisis in de Hoorn van Afrika. De actie bracht 25 miljoen euro op. Deze opbrengst is het afgelopen jaar volledig besteed. Negen hulporganisaties zetten zich met de actieopbrengst in om slachtoffers te helpen met onder meer voedsel, medische hulp, water- en sanitaire voorzieningen en onderdak.

Aanhoudende droogte, mislukte oogsten en conflicten veroorzaakten vorig jaar zomer ernstige voedseltekorten in de Hoorn van Afrika. De Samenwerkende Hulporganisaties startten op 11 juli 2011 een inzamelingsactie en spraken af de opbrengst binnen een jaar te besteden. Dankzij de giften die op Giro 555 binnenkwamen konden negen deelnemende hulporganisaties hulp bieden in Somalië, Ethiopië en Kenia. Zij deden dit vooral in en rond vluchtelingenkampen en in regio’s die het zwaarst getroffen waren. Naast noodhulp werkten de hulporganisaties ook aan structurele oplossingen. Zij hielpen mensen hun werkzaamheden weer op te pakken en ondersteunden nomadische veehouders bij het vormen van nieuwe kuddes. Ook werkten zij aan irrigatieprojecten om mensen minder kwetsbaar te maken voor toekomstige periodes van droogte. Actievoorzitter Marinus Verweij bezocht Zuid-Ethiopië om te kijken hoe de hulpverlening verliep.”Ik was onder de indruk van de organisatie van de hulp. In zeer korte tijd waren alleen al in Ethiopië honderdduizend mensen de grens overgekomen. Goed gecoördineerd werd voedsel en water gedistribueerd, medische zorg verleend en een ordening aangebracht in de chaos.”

Benieuwd naar de hulp die door de SHO-deelnemers is geboden? Lees hier over onder andere het ondervoede kindje Firdoze Liben dat met hulp van UNICEF kon aansterken, en over weduwe en moeder van vier kinderen Guyatu Guracha Wario uit Ethiopië die door Cordaid Mensen in Nood toegang kreeg tot schoon drinkwater.

Download voor meer informatie de nieuwsbrief en halfjaarrapportage die de Samenwerkende Hulporganisaties onlangs uitgaven. Daarin is onder meer te lezen dat de hulpverlening ernstig bemoeilijkt werd door conflicten en gewelddadigheden in de regio. Eind november publiceren de Samenwerkende Hulporganisaties een eindrapportage waarin zij gedetailleerd verslag doen van de hulp die het afgelopen jaar met de actieopbrengst is geboden door de negen hulporganisaties.

De SHO-deelnemers aan de actie voor de Hoorn van Afrika zijn: Cordaid Mensen in Nood, ICCO & Kerk in Actie, Nederlandse Rode Kruis, Oxfam Novib, Save the Children, Stichting Vluchteling, Tear, UNICEF Nederland en World Vision.

In najaar eindverslag over geboden hulp
De actieopbrengst is verdeeld onder de negen hulporganisaties die meededen aan de actie. Sommige organisaties hebben hulp verleend via eigen veldkantoren, anderen via hun internationale koepelorganisatie of samen met lokale partnerorganisaties. Deze uitvoerende organisaties brengen binnenkort verslag uit over de hulp die zij hebben geboden. De Samenwerkende Hulporganisaties brengen op basis van al deze verslagen eind november 2012 een eindrapportage uit over alle hulp die met de actieopbrengst is verleend.

Hulp voor zoveel mogelijk mensen
Daar zal onder meer te lezen zijn, dat conflicten en geweld de hulpverlening het afgelopen jaar belemmerden. Ook de droge, harde ondergrond vormden een hindernis, vooral bij constructiewerkzaamheden aan water- en sanitaire voorzieningen. Samen met hun partnerorganisaties en lokale gemeenschappen hebben SHO-deelnemers voortdurend alternatieven gezocht om toch zoveel mogelijk mensen hulp te bieden. Lees hier over de successen en de uitdagingen van de hulpverlening. 

ZIJ KREGEN HULP

UNICEF

De dochter van de Ethiopische Berida Jateni, Firdoze Liben, is hier 10 maanden oud en ondervoed. Twee gezondheidswerkers van UNICEF bezoeken gezinnen met ondervoede kinderen en komen ook bij Berida langs. Ze vertellen haar over het voedselprogramma dat UNICEF steunt. Kinderen krijgen er aansterkende voeding om snel  weer op krachten te komen. Firdoze wordt in het programma opgenomen. Twee weken later is ze al wat aangekomen en het herstel zet zich door.

 Meer weten? Bekijk de website van UNICEF.

Stichting Vluchteling

Juli 2011. De Somalische Minhaj is 7 maanden oud en weegt 3,1 kilo als hij ernstig ondervoed aankomt in het Dadaab vluchtelingenkamp in Kenia.

November 2011. Minhaj weegt nu bijna 8 kilo en lijkt een heel ander kind. Dankzij 3 bloedtransfusies, het de voedingrijke noodvoeding Plumpy’nut en een tuberculosebehandeling via Stichting Vluchteling kwam Minhaj er weer boven op. Zijn moeder is de artsen erg dankbaar. “Ik ben heel blij met de behandeling die hij kreeg”, zegt ze, “ het gaat heel goed met hem.”

Meer weten? Bekijk de website van Stichting Vluchteling.

Foto (boven): Peter Biro/The IRC. Foto (onder): Edward Macharia/The IRC

ICCO & Kerk in Actie

Oorspronkelijk leefden Asha, haar man en haar vijf kinderen van hun geiten. Ze dronken de melk en zo nu en dan ruilden ze een geit voor wat graan. Nu zijn die tijden voorbij. “Vroeger hadden we een kudde van 100 geiten. De afgelopen drie jaar viel er bijna geen regen, waardoor veel geiten dood gingen. Nu hebben we nog maar vijf geiten over.”

Gelukkig is er een lichtpuntje. Afar Pastoralist Development Association (APDA) heeft met steun van ICCO & Kerk in Actie twee waterputten gebouwd. Als er niet genoeg regen valt, komen er mensen van APDA met vrachtauto’s om de putten aan te vullen. Zo’n 200 mensen uit de omgeving maken gebruik van het water, waaronder Asha.

Meer weten? Bekijk de websites van ICCO en Kerk in Actie.

Oxfam Novib

In  de zomer van 2011 arriveerden elke week meer dan 9.000 Somalische vluchtelingen in het Dadaab vluchtelingenkamp in het noordoosten van Kenia. Dit kamp ligt zo’n 100 kilometer van de grens tussen Kenia en Somalië. Ter vergelijking: in 2010 arriveerden per maand gemiddeld 6.000 tot 8.000 vluchtelingen. Oxfam Internationaal, waaronder Oxfam Novib, levert onder meer water, sanitaire voorzieningen, slaat bronnen en installeert waterpompen in het Dadaab-kamp.

Meer weten? Bekijk de website van Oxfam Novib.
Foto: Petterik Wiggers

Save the Children

Moeder Ifrah Mohammed woont met haar man en vijf kinderen in een van de zwaarst getroffen gebieden in Ethiopië. Door de droogte is veel vee omgekomen en heeft het gezin nauwelijks melk, vlees en inkomen. Save the Children startte in dit gebied een noodvoedingsprogramma.

Abdi-Fatah is 12 maanden oud als moeder Ifrah hem binnenbrengt in het behandelcentrum. Het jongetje weegt 4,5 kg, hoest al drie weken en moet overgegeven. Inmiddels is Abdi-Fatah in goede conditie: hij eet goed en speelt met zijn moeder. Doordat Ifrah voedingsadvies en een kindzorgtraining heeft gekregen begrijpt ze nu ook de oorzaak van de ondervoeding van haar kind en kan ze die in de toekomst voorkomen.

Meer weten? Bekijk de website van Save the Children.

Cordaid Mensen in Nood

Guyatu Guracha Wario (40) uit Borana, Ethiopië, is weduwe en moeder van 4 kinderen. Ze maakt dankbaar gebruik van het water dat hier geleverd wordt. Cordaid Mensen in Nood maakte tijdens de droogte in de Hoorn van Afrika water beschikbaar door water trucking. Daarbij wordt water met tankwagens aangevoerd en gebruikt om reservoirs te vullen. Cordaid Mensen in Nood hielp ruim een half miljoen mensen (en hun vee) aan water door het repareren van waterreservoirs, het installeren van watertanks en het uitdelen van water.

Om ervoor te zorgen dat mensen niet afhankelijk worden van noodhulp, ondersteunt Cordaid Mensen in Nood hen ook bij het nemen van voorzorgsmaatregelen tegen de droogte, zoals de aanleg van watervoorraden. Meer weten? Bezoek de website van Cordaid Mensen in Nood.

World Vision

De vijfjarige Abdi uit Ethiopië bevindt zich op het randje van de dood als hij wordt opgenomen op kinderafdeling van het Gode ziekenhuis, dat door World Vision wordt ondersteund. Dankzij de hulp die daar geboden wordt,  is Abdi inmiddels hersteld. Zijn moeder dankt World Vision en vertelt dat het een wonder is dat haar zoon nog leeft.

Meer weten? Bezoek de website van World Vision. 

Rode Kruis

Het Rode Kruis verleende onder andere hulp in het zuiden van Somalië. Het afgelopen jaar zijn in dit land duizenden ernstig ondervoede kinderen behandeld via speciale voedingsprogramma’s. Verder kregen honderdduizenden Somaliërs voedsel en water.

Meer weten? Bekijk de website van het Rode Kruis.

Tear

Tear bood hulp in Ethiopië en Somalië. In Ethiopië via de Wolaita Kale Heywet Church en in Somalië via de organisatie World Concern. In Somalië verstrekt Tear voedsel, noodhulppakketten en water.

Meer weten? Bekijk de website van Tear. 

In de zomer van 2011 werd de Hoorn van Afrika getroffen door een hongersnood. Op 11 juli 2011 openden de Samenwerkende Hulporganisaties Giro 555 om geld in te zamelen voor hulp aan de slachtoffers. De actie ‘Honger in de Hoorn van Afrika!’ bracht 25 miljoen euro op. Meer dan de helft van de opbrengst is inmiddels besteed, vooral aan voedselhulp en water- en sanitaire voorzieningen. De rest van de actieopbrengst gebruiken de hulporganisaties om tot midden 2012 hulp te bieden.

Midden- en Zuid-Somalië zijn het zwaarst getroffen door de hongersnood. Hier hebben de Samenwerkende Hulporganisaties dan ook de meeste hulp geboden. De hulpverlening werd ernstig bemoeilijkt door conflicten en gewelddadigheden in deze regio. Toch hebben de organisaties veel slachtoffers kunnen helpen, zo is te lezen in de nieuwsbrief.

Samen met de nieuwsbrief brengen de Samenwerkende Hulporganisaties een rapportage uit met een gedetailleerd verslag over de hulp die tot eind 2011 is geboden in de Hoorn van Afrika. Met de rapportage informeren zij het Nederlandse publiek over de besteding van de actieopbrengst.

In Ethiopië zorgt Save the Children ervoor dat 16 niet functionerende waterputten gerepareerd en onderhouden worden, zodat de bevolking in het betreffende gebied toegang heeft tot schoon drinkwater. Verder worden gezondheidswerkers getraind op het gebied van:

* herkennen en behandelen van mensen met ondervoedingsverschijnselen;
* supplementaire voeding;
* uitdragen van belangrijke boodschappen op het gebied van gezondheidszorg en voeding.

Tot slot zet de organisatie een mobiel team op om medische zorg en supplementaire voeding te geven.

Bekijk hier een video-verslag van de hulpverlening van Save the Children in de Hoorn van Afrika.

In het video-verslag vertelt Mindy Mizell over de complexe situatie in de Hoorn van Afrika en laat zien wat World Vision doet. Miljoenen mensen zijn afhankelijk van hulp. Moeder Nawo: “Ik hoorde dat World Vision hier ondervoede kinderen helpt. Vandaag kreeg mijn dochter Plumpy Nut: speciaal eten vol voedzame stoffen, calorieën en vitamines. Het geeft haar weer kracht.”

Alleen noodhulp is niet genoeg en daarom werkt World Vision daarnaast ook aan duurzame ontwikkeling in het gebied. Kijk mee en zie hoe uw gift daadwerkelijk verschil maakt.

Utrecht, 18 november 2011 – Met een mooie opbrengst van 25 miljoen euro heeft de SHO besloten het gezamenlijk werven voor de ramp in de Hoorn van Afrika te stoppen. Giro 555 sluit op 30 november aanstaande. De deelnemende organisaties in de Hoorn zijn hard bezig om zoveel mogelijk hulp te verlenen. Dat is hard nodig, want na de extreme droogte en de (op sommige plaatsen) extreme regenval zijn de mensen in het gebied er slecht aan toe.

De SHO startte op 12 juli een campagne over de droogte in de Hoorn van Afrika om geld voor de slachtoffers in te zamelen en de ramp op de kaart te zetten. Door extreme droogte, stijgende voedselprijzen en conflicten werden miljoenen mensen in Kenia, Ethiopië en vooral Somalië met honger en ondervoeding geconfronteerd. Vooral in Somalië waren honderdduizenden mensen op de vlucht geslagen voor de honger en conflict, vluchtelingenkampen barstten uit hun voegen en internationaal vreesde men dat de situatie nog erger zou worden.

Dat is gebleken. Hoewel het nu op veel plaatsen in de Hoorn van Afrika regent, is de ramp nog niet ten einde. De grond is extreem uitgedroogd en neemt niet direct vocht meer op. Bovendien houdt regen niet in dat er direct geoogst kan worden, zaaigoed heeft tijd nodig om te groeien. Daarnaast waarschuwen de deelnemende organisaties voor besmettelijke ziektes in de kampen, die onder de verzwakte vluchtelingen rap om zich heen grijpen. Door de instabiele situatie in Somalië is het lastig (maar gelukkig niet onmogelijk) om hulp te verlenen.

Met het door Nederlanders massaal gedoneerde geld, zijn de deelnemende organisaties van de SHO heel hard bezig om de nood te lenigen door middel van water, medicijnen en voedsel. Ook krijgen mensen hulp bij het zaaien van nieuwe gewassen, worden waterputten geslagen en krijgen slachtoffers hulp bij het opnieuw opbouwen van hun veestapel. In maart 2012 verschijnt de eerste rapportage over de bestede gelden.

Hulp voor de Hoorn van Afrika blijft nodig. Donaties blijven welkom bij de afzonderlijke deelnemende organisaties.

Deelnemers van de actie Hoorn van Afrika zijn: ICCO & Kerk in Actie, Cordaid Mensen in Nood, Nederlandse Rode Kruis, Oxfam Novib, Save the Children, Stichting Vluchteling, Tear, UNICEF Nederland en World Vision.